مقدمه:
وقتی کسی در گوگل جستجو می کند متادون چیست، فقط دنبال یک تعریف ساده نیست. پشت این سوال، نگرانی، تجربه ی شخصی یا حتی ترس از آینده وجود دارد. بعضی ها خودشان مصرف کننده اند، بعضی یکی از عزیزانشان درگیر است و بعضی فقط می خواهند بدانند این دارو دقیقا چه کاری با بدن و ذهن انسان می کند. methadone سال هاست در درمان وابستگی به مواد افیونی استفاده می شود. اما هم زمان نام آن با وابستگی، عوارض و ترک سخت هم گره خورده است.
متادون چیست؟ (تعریف علمی و کاربرد واقعی)
متادون چیست؟ متادون یک داروی شیمیایی از خانواده ی مواد افیونی است که در پزشکی برای کاهش علائم ترک مواد مخدر قوی مثل هروئین و تریاک استفاده می شود. این دارو با اثر طولانی مدت خود روی گیرنده های عصبی، جلوی بروز درد شدید، بی قراری و علائم آزار دهندهی ترک را می گیرد، بدون اینکه نوسان های شدید مصرف مواد خیابانی را ایجاد کند. به زبان ساده، متادون قرار است بدن را در یک وضعیت پایدار نگه دارد تا فرد بتواند وارد مسیر درمان شود.
متادون از نظر ساختار و اثر، یک مادهی مخدر محسوب می شود. اما وقتی تحت نظر پزشک و با دوز کنترل شده مصرف شود، نقش درمانی پیدا می کند. مشکل دقیقا از جایی شروع می شود که مصرف methadone بدون نسخه، بدون برنامه و خارج از چارچوب درمان انجام می گیرد؛ جایی که عوارض متادون و وابستگی جسمی و روانی به تدریج خودشان را نشان می دهند.
تفاوت متادون درمانی با مصرف خودسرانه، فقط در اسم یا نیت نیست؛ در دوز، مدت مصرف، پایش پزشکی و هدف نهایی تفاوت اساسی وجود دارد. متادون درمانی قرار است موقتی و مرحله ای باشد. به همین دلیل، استفاده های نادرستی مثل ترک سیگار با متادون نه تنها پایهی علمی ندارد، بلکه می تواند فرد را وارد چرخهی جدیدی از اعتیاد کند.
methadone چگونه روی بدن اثر می گذارد؟
برای درک درست اثرات متادون، باید بدن را یک سیستم به هم پیوسته در نظر گرفت. وقتی فرد می پرسد متادون چیست و چرا این قدر درباره اش هشدار داده می شود، پاسخ دقیق در نحوهی اثر آن بر مغز، قلب و تنفس نهفته است. متادون بعد از ورود به بدن، به صورت آهسته اما ماندگار عمل می کند. همین ویژگی، آن را هم به یک ابزار درمانی تبدیل کرده است.
مصرف متادون می تواند علائم ترک مواد افیونی را کاهش دهد، اما هم زمان تعادل طبیعی بدن را تغییر می دهد. به همین دلیل است که عوارض متادون معمولا تدریجی، اما عمیق هستند و گاهی وقتی فرد متوجه آن ها می شود که وابستگی شکل گرفته است. اثر methadone فقط به کاهش درد یا ایجاد آرامش محدود نمی شود؛ این دارو روی تصمیم گیری، تنفس، ضربان قلب و حتی ترشح هورمون ها تاثیر می گذارد.
تاثیر متادون بر سیستم عصبی و مغز
مهم ترین جایی که methadone روی آن اثر می گذارد، مغز است. این دارو به گیرنده های اپیوئیدی مغز متصل می شود؛ همان گیرنده هایی که مسئول احساس لذت، آرامش و کاهش درد هستند. به همین دلیل، مصرف متادون در ابتدا می تواند حس آرامش، کاهش اضطراب و خواب آلودگی ایجاد کند. اما این اثر آرام بخش، بهای مشخصی دارد.
مغز به تدریج به حضور متادون عادت می کند و برای عملکرد طبیعی، به آن وابسته می شود. در این مرحله، تمرکز کاهش می یابد، واکنش های ذهنی کند می شوند و وابستگی روانی شکل می گیرد. در مصرف طولانی مدت، methadone می تواند روی حافظه، انگیزه و حتی تنظیم احساسات تاثیر بگذارد. بعضی افراد دچار بی تفاوتی عاطفی یا افت انرژی ذهنی می شوند. اینجاست که مصرف متادون از یک ابزار درمانی به عامل اختلال در عملکرد طبیعی مغز تبدیل می شود و زمینه ی اعتیاد به متادون را فراهم می کند.
تاثیر متادون بر قلب، تنفس و هورمون ها
اثر متادون فقط به مغز محدود نمی ماند. این دارو می تواند مرکز تنفس در مغز را سرکوب کند و باعث کند شدن یا سطحی شدن تنفس شود؛ موضوعی که در مصرف دوز بالا یا مصرف هم زمان با الکل و داروهای آرام بخش بسیار خطرناک است. یکی از جدی ترین عوارض مصرف متادون، افزایش خطر ایست تنفسی است که گاهی به صورت ناگهانی رخ می دهد.
از نظر قلبی، methadone ممکن است باعث اختلال در ریتم قلب شود؛ مشکلی که در برخی افراد به افزایش فاصلهی QT در نوار قلب منجر می شود و می تواند خطر آریتمی های جدی را بالا ببرد. علاوه بر این، مصرف طولانی مدت methadone روی سیستم هورمونی اثر می گذارد. کاهش تستوسترون در مردان، اختلال قاعدگی در زنان، کاهش میل جنسی و احساس خستگی مزمن از پیامدهای شایع هستند. این تغییرات آرام و تدریجی اند، اما کیفیت زندگی فرد را به طور جدی تحت تاثیر قرار می دهند.
جدول مقایسه ای اثر متادون بر مغز و سایر سیستم های بدن
| سیستم عصبی و مغز | قلب، تنفس و هورمون ها |
| ایجاد آرامش و خواب آلودگی | کند شدن تنفس |
| کاهش درد و اضطراب | خطر ایست تنفسی |
| وابستگی روانی | اختلال ریتم قلب |
| کاهش تمرکز | افزایش فاصله QT |
| کندی واکنش های ذهنی | افت سطح اکسیژن |
| تغییرات خلق و خو | کاهش تستوسترون |
| بی تفاوتی عاطفی | اختلال میل جنسی |
| افت انگیزه و انرژی ذهنی | خستگی مزمن |
عوارض مصرف methadone (کوتاه مدت و بلند مدت)
شناخت دقیق عوارض متادون فقط برای کسانی که مصرف کننده هستند اهمیت ندارد؛ خانواده ها، مراقبان و حتی افرادی که قصد شروع درمان دارند هم باید بدانند مصرف متادون چه پیامدهایی می تواند داشته باشد. وقتی این سوال مطرح می شود که متادون چیست و چرا درباره اش هشدار داده می شود، بخش بزرگی از پاسخ به همین عوارض برمی گردد.
متادون به دلیل اثر طولانی مدت در بدن، عوارضی ایجاد می کند که به آرامی شکل می گیرند. همین موضوع باعث می شود بسیاری از افراد آن ها را جدی نگیرند. تفاوت عوارض کوتاه مدت و بلند مدت دقیقا در همین روند تدریجی و عمق تاثیر است.
عوارض کوتاه مدت مصرف متادون
عوارض کوتاه مدت در هفته ها یا ماه های اول مصرف methadone دیده می شوند. خواب آلودگی، تهوع، یبوست، تعریق بیش از حد و کاهش تمرکز از شایع ترین موارد هستند. در این مرحله، بدن هنوز در حال تطبیق با دارو است و بسیاری از افراد تصور می کنند این نشانه ها موقتی و بی خطر هستند. اما حتی در کوتاه مدت هم، کند شدن تنفس و افت هوشیاری می تواند خطرناک باشد؛ به ویژه اگر مصرف متادون بدون نظارت پزشکی انجام شود.
عوارض بلند مدت مصرف متادون
در مصرف طولانی مدت، عوارض مصرف متادون عمیق تر و پایدارتر می شوند. وابستگی جسمی و روانی، اختلال در عملکرد مغز، کاهش میل جنسی، مشکلات هورمونی، اختلال ریتم قلب و خستگی مزمن از پیامدهای شناخته شده هستند. در این مرحله، ترک متادون سخت تر میشود و کیفیت زندگی فرد به طور محسوسی افت می کند. بسیاری از این عوارض به قدری تدریجیاند که فرد متوجه ارتباط مستقیم آن ها با مصرف متادون نمی شود.
| عوارض کوتاه مدت | عوارض بلند مدت |
| خواب آلودگی | وابستگی جسمی و روانی |
| تهوع و استفراغ | اختلال حافظه و تمرکز |
| یبوست | اختلال ریتم قلب |
| تعریق زیاد | کاهش تستوسترون |
| سرگیجه | کاهش میل جنسی |
| کاهش تمرکز | خستگی مزمن |
| افت هوشیاری | بی تفاوتی عاطفی |
| کندی تنفس | دشواری ترک متادون |
عوارض متادون محدود به یک دوره یا یک عضو خاص نیست. هرچه مصرف طولانی تر و کنترل نشده تر باشد، شدت و ماندگاری عوارض بیشتر می شود. شناخت این پیامدها، اولین قدم برای تصمیم گیری آگاهانه درباره مصرف متادون است.
چه علائمی نیاز به مراجعه فوری دارد؟
برخی از علائم ناشی از مصرف methadone فراتر از عوارض معمول هستند و می توانند جان فرد را تهدید کنند. دانستن این نشانه ها برای مصرف کننده و اطرافیان او حیاتی است. چون واکنش سریع می تواند از پیامدهای جبران ناپذیر جلوگیری کند. در این موارد، تاخیر در مراجعه به پزشک یا اورژانس می تواند خطرناک باشد.
- کند شدن شدید یا قطع تنفس
- خواب آلودگی عمیق و عدم پاسخ به صدا
- کبودی لب ها یا نوک انگشتان
- تپش قلب نامنظم یا احساس ایست قلبی
- سرگیجه شدید یا غش
- تشنج
- درد شدید قفسه سینه
- گیجی شدید و از دست دادن هوشیاری
هرچند متادون در درمان برخی بیماران کاربرد دارد، اما بی توجهی به علائم خطر می تواند عواقب جدی داشته باشد. اگر هر یک از این نشانه ها دیده شد، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است. در مواجهه با متادون، آگاهی و سرعت عمل می تواند تفاوت بین یک هشدار ساده و یک بحران جدی باشد.
علائم مصرف بیش از حد متادون
مصرف بیش از حد methadone برخلاف تصور رایج، با علائم ناگهانی و پرسر و صدا شروع نمی شود. بسیاری از افرادی که می پرسند متادون چیست و چرا خطر اوردوز آن جدی تلقی می شود، از این نکته غافل اند که اثر متادون آهسته و تجمعی است. همین ویژگی باعث می شود فرد یا اطرافیانش دیر متوجه خطر شوند.
عوارض مصرف متادون در دوز بالا می تواند ابتدا با خواب آلودگی شدید، کند شدن واکنش ها و احساس سنگینی در بدن آغاز شود و به تدریج به مرحله ای برسد که تنفس به طور خطرناک کاهش یابد. در این شرایط، حتی یک دوز اضافه یا مصرف هم زمان با داروهای دیگر می تواند بدن را از تعادل خارج کند. شناخت علائم اولیه و جدی مصرف بیش از حد متادون، نقش مهمی در پیشگیری از پیامدهای مرگبار دارد.
نشانه های اوردوز متادون
اوردوز متادون یکی از خطرناک ترین پیامدهای مصرف نادرست این دارو است. اهمیت شناخت این نشانه ها در این است که واکنش سریع می تواند جان فرد را نجات دهد. بسیاری از موارد اوردوز زمانی رخ می دهد که اطرافیان شدت وضعیت را دست کم می گیرند یا تصور می کنند فرد فقط خوابش برده است.
- خواب آلودگی عمیق و غیرقابل بیدار شدن
- تنفس بسیار آهسته یا نامنظم
- کبودی لب ها و ناخن ها
- افت شدید فشار خون
- مردمک های بسیار تنگ
- سردی و رطوبت پوست
- گیجی شدید یا عدم هوشیاری
- توقف تنفس در موارد پیشرفته
اوردوز متادون یک وضعیت اورژانسی است. اگر حتی چند مورد از این علائم هم زمان دیده شود، تماس فوری با اورژانس ضروری است. تاخیر در اقدام می تواند عواقب جبران ناپذیر داشته باشد.
چرا اوردوز متادون دیر و ناگهانی است؟
دلیل اصلی دیر و ناگهانی بودن اوردوز متادون، ماندگاری طولانی این دارو در بدن است. متادون برخلاف بسیاری از مواد افیونی، به آرامی جذب و به آرامی دفع می شود. به همین دلیل، اثر دوزهای مصرف شده می تواند روی هم انباشته شود، بدون اینکه فرد بلافاصله متوجه خطر شود.
گاهی فرد یک دوز را مصرف می کند، احساس خاصی ندارد و تصور می کند مقدار کافی نبوده است. در حالی که چند ساعت بعد، سطح متادون در خون به حد خطرناک می رسد. این تاخیر باعث می شود اوردوز methadone اغلب زمانی رخ دهد که فرد خواب است یا تنهاست. همین موضوع احتمال کمک رسانی به موقع را کاهش می دهد.
نقش تداخل دارویی (الکل و آرام بخش ها)
یکی از عوامل بسیار مهم در افزایش خطر اوردوز، تداخل متادون با سایر مواد است. مصرف الکل با متادون یا استفاده هم زمان از داروهای آرام بخش مثل بنزودیازپین ها، اثر سرکوب کنندهی متادون بر سیستم تنفسی را چند برابر می کند. بسیاری از موارد مرگ ناشی از متادون، نه به خاطر دوز بالا، بلکه به دلیل همین تداخل ها اتفاق می افتد.
مواد پرخطر در مصرف هم زمان با متادون
| ماده | خطر اصلی |
| الکل | افزایش شدید خطر ایست تنفسی |
| داروهای خواب آور | کاهش سطح هوشیاری |
| آرام بخش ها | سرکوب تنفس |
| مسکن های افیونی دیگر | تشدید اثرات مخدر |
| داروهای ضد اضطراب | افزایش خواب آلودگی |
| شربت های کدئین دار | خطر اوردوز |
| مواد مخدر دیگر | ناپایداری شدید بدن |
| برخی داروهای قلبی | اختلال ریتم قلب |
متادون به تنهایی هم نیاز به دقت بالا دارد، اما مصرف هم زمان آن با الکل یا آرام بخش ها می تواند به یک وضعیت مرگبار تبدیل شود. آگاهی از این تداخل ها، یکی از مهم ترین راه های پیشگیری از اوردوز متادون است.
آیا متادون اعتیادآور است؟
متادون یک ماده افیونی با اثر طولانی مدت است که اگرچه در درمان وابستگی به مواد مخدر کاربرد دارد، اما خودش هم می تواند باعث اعتیاد شود. تفاوت اصلی در نحوه و مدت مصرف است. وقتی مصرف متادون بدون برنامه درمانی مشخص یا برای مدت طولانی ادامه پیدا می کند، وابستگی به تدریج شکل می گیرد و عوارض مصرف متادون نمایان می شود.
وابستگی جسمی و وابستگی روانی دو مفهوم جدا اما مرتبط هستند. وابستگی جسمی زمانی ایجاد می شود که بدن برای عملکرد طبیعی به حضور متادون عادت می کند. در این حالت، قطع یا کاهش ناگهانی دارو باعث بروز علائم ترک مثل درد بدن، بی قراری، تعریق و بی خوابی می شود. وابستگی روانی اما به ذهن و احساسات مربوط است؛ جایی که فرد تصور می کند بدون متادون نمی تواند آرام باشد، تمرکز داشته باشد یا زندگی روزمره را مدیریت کند.
ترک متادون به این دلیل سخت می شود که هر دو نوع وابستگی هم زمان درگیر هستند. از یک سو بدن به دارو وابسته است و از طرفی، ذهن از آن به عنوان یک تکیه گاه استفاده می کند. علاوه بر این، اثر طولانی متادون باعث می شود علائم ترک دیر شروع شوند، اما طولانی و فرساینده باشند. همین ترکیب است که ترک متادون را به یکی از چالش برانگیزترین مراحل درمان اعتیاد تبدیل می کند. همچنین نشان می دهد چرا مصرف آن باید همیشه تحت نظارت دقیق پزشکی انجام شود.
ترک متادون چگونه است و چقدر طول می کشد؟
وقتی این سوال مطرح می شود که ترک متادون چگونه است، باید واقع بین بود و از ساده سازی پرهیز کرد. متادون به دلیل ماندگاری طولانی در بدن، برخلاف بسیاری از مواد مخدر، علائم ترک را با تاخیر نشان می دهد. نشانه های اولیه ترک چند روز پس از قطع یا کاهش دوز شروع می شوند و بسته به مدت و میزان مصرف، می توانند چند هفته تا حتی چند ماه ادامه داشته باشند.
در این مدت، بدن به تدریج تلاش می کند تعادل طبیعی خود را بدون حضور متادون بازسازی کند. شدت علائم ترک برای همه یکسان نیست. عواملی مثل دوز مصرفی، مدت مصرف و وضعیت جسمی فرد نقش تعیین کننده دارند. به همین دلیل، ترک متادون یک فرآیند مرحله ای است و اغلب نیاز به برنامه ریزی دقیق و نظارت پزشکی دارد.
علائم ترک متادون
علائم ترک متادون ترکیبی از نشانه های جسمی و روانی هستند که به مرور ظاهر می شوند. آگاهی از این علائم کمک می کند فرد و اطرافیانش با دید واقع بینانه تری وارد مسیر ترک شوند و دچار تصمیم های عجولانه نشوند. علائم شایع ترک متادون:
- درد عضلات و استخوان ها
- بی قراری و اضطراب
- بی خوابی یا خواب ناآرام
- تعریق شدید
- آبریزش بینی و اشک ریزش
- تهوع و اسهال
- کاهش تمرکز
- نوسانات خلقی
علائم ترک متادون خطرناک نیستند، اما فرساینده و طولانی اند. همین موضوع باعث می شود بسیاری از افراد در میانه راه دچار نا امیدی شوند یا دوباره به مصرف بازگردند.
چرا ترک خودسرانه متادون خطرناک است؟
ترک خودسرانه متادون به دلیل فشار ناگهانی بر بدن می تواند پیامدهای جدی داشته باشد. قطع یک باره یا کاهش سریع دوز، احتمال بروز علائم شدید ترک، اختلالات قلبی و مشکلات تنفسی را افزایش می دهد. علاوه بر خطرات جسمی، فشار روانی ناشی از ترک بدون حمایت تخصصی می تواند فرد را به مصرف مجدد سوق دهد.
در بسیاری از موارد، بازگشت به مصرف پس از یک دوره قطع، خطر اوردوز را بالا می برد، چون تحمل بدن کاهش یافته است. به همین دلیل، ترک متادون باید همیشه با برنامه مشخص و تحت نظر پزشک انجام شود تا هم ایمن تر باشد و هم شانس موفقیت بالاتری داشته باشد.
متادون برای چه کسانی خطرناک تر است؟
وقتی صحبت از این می شود که متادون چیست و چه کسانی باید در مصرف آن احتیاط بیشتری داشته باشند، یک نکته مهم نباید نادیده گرفته شود: متادون برای همه بدن ها به یک شکل عمل نمی کند. شرایط جسمی، سن، بیماری های زمینه ای و حتی داروهایی که فرد هم زمان مصرف می کند، می توانند خطر عوارض مصرف متادون را چند برابر کنند.
در برخی افراد، همان دوزی که برای دیگران قابل تحمل است، ممکن است به مشکلات جدی قلبی، تنفسی یا هورمونی منجر شود. شناخت گروه های پرخطر کمک می کند تصمیم گیری درباره مصرف متادون واقع بینانه تر و ایمن تر باشد. گروه هایی که مصرف متادون برای آن ها خطرناک تر است:
- سالمندان: کاهش توان متابولیسم بدن باعث می شود متادون دیرتر دفع شود و خطر تجمع دارو افزایش یابد.
- بیماران قلبی: متادون می تواند ریتم قلب را مختل کند و خطر آریتمی را بالا ببرد.
- افراد دارای بیماری های تنفسی: در کسانی که آسم، COPD یا مشکلات ریوی دارند، خطر سرکوب تنفس بیشتر است.
- زنان باردار: مصرف متادون می تواند روی جنین اثر بگذارد و نوزاد را در معرض علائم ترک قرار دهد.
- افراد با اختلالات کبدی یا کلیوی: اختلال در دفع دارو، شدت عوارض متادون را افزایش می دهد.
- افراد دارای اختلالات روانی: مصرف متادون می تواند نوسانات خلقی و وابستگی روانی را تشدید کند.
- مصرف کنندگان هم زمان الکل یا آرام بخش ها: تداخل دارویی خطر اوردوز را به شدت بالا می برد.
- افرادی با سابقه مصرف طولانی مواد مخدر: احتمال وابستگی شدید و دشواری ترک متادون در این گروه بیشتر است.
متادون اگرچه در درمان برخی بیماران کاربرد دارد، اما برای همه انتخاب امنی نیست. در گروه های پرخطر، مصرف بدون پایش دقیق پزشکی می تواند پیامدهای جدی و حتی تهدید کنندهی زندگی داشته باشد. شناخت این ریسک ها، قدم مهمی برای پیشگیری از تصمیم های ناآگاهانه و کاهش عوارض متادون است.
سخن پایانی
متادون نه یک داروی بی خطر و نه یک شر مطلق است. دانستن اینکه متادون چیست، چه زمانی کاربرد درمانی دارد و چه زمانی به منبع وابستگی و آسیب تبدیل می شود، مرز بین درمان و خطر را مشخص می کند. عوارض متادون آرام و تدریجی ظاهر می شوند و دقیقا به همین دلیل جدی گرفته نمی شوند. تصمیم آگاهانه، مصرف کنترل شده و پرهیز از خوددرمانی، مهم ترین عواملی هستند که می توانند از تبدیل یک مسیر درمانی به یک چرخهی جدید اعتیاد جلوگیری کنند.
در این مسیر، انتخاب روش درمان اهمیت زیادی دارد. مرکز ترک اعتیاد ترجمه زندگی با رویکردی متفاوت، به افرادی که درگیر وابستگی هستند کمک می کند تا بدون درد، بدون دارو و بدون بستری، مسیر درمان را طی کنند. تمرکز این روش بر درمان ریشه ای وابستگی و بازسازی تدریجی بدن و ذهن است. آگاهی، انتخاب درست و همراهی متخصصان، می تواند راه خروج از اعتیاد را هموارتر و انسانی تر کند.
سوالات متداول
- آیا متادون برای همیشه جایگزین مواد مخدر می شود؟
متادون قرار نیست یک جایگزین دائمی باشد. در درمان اصولی، متادون به عنوان یک ابزار موقت استفاده می شود تا علائم ترک کنترل شود و فرد بتواند به تدریج مصرف را کاهش دهد. مصرف طولانی مدت بدون برنامه، خطر وابستگی و بروز عوارض متادون را افزایش می دهد و عملا فرد را از یک وابستگی به وابستگی دیگر منتقل می کند.
- آیا مصرف متادون بدون نسخه واقعا خطرناک است؟
بله. مصرف متادون بدون نسخه و نظارت پزشکی یکی از اصلی ترین دلایل بروز اوردوز و عوارض جدی است. دوز مناسب متادون برای هر فرد متفاوت است و مصرف خودسرانه می تواند باعث سرکوب تنفس، اختلال قلبی و وابستگی شدید شود. بسیاری از موارد خطرناک دقیقا در همین شرایط رخ می دهند.
- متادون بهتر است یا ترک ناگهانی مواد؟
ترک ناگهانی مواد افیونی با علائم شدید و فرساینده همراه است، اما این به معنای بی خطر بودن متادون نیست. متادون فقط زمانی انتخاب مناسب تری است که با برنامهی درمانی مشخص و زمان بندی شده مصرف شود. بدون این چارچوب، خطر عوارض مصرف متادون می تواند از خود مادهی اولیه هم بیشتر شود.
- آیا ترک متادون سخت تر از ترک تریاک است؟
در بسیاری از موارد، بله. به دلیل ماندگاری طولانی متادون در بدن، علائم ترک دیرتر شروع می شوند اما مدت بیشتری ادامه دارند. این موضوع ترک متادون را از نظر روانی و جسمی فرساینده می کند. به همین دلیل، ترک باید تدریجی و تحت نظر پزشک انجام شود تا احتمال موفقیت بالاتر برود.
- آیا متادون باعث تغییرات دائمی در بدن می شود؟
بخشی از عوارض متادون با قطع مصرف و گذشت زمان بهبود پیدا می کند، اما مصرف طولانی مدت می تواند اثرات ماندگارتری روی سیستم هورمونی، قلب و سلامت روان داشته باشد. شدت این تغییرات به مدت مصرف، دوز و شرایط جسمی فرد بستگی دارد. هرچه مصرف آگاهانه تر و کوتاه تر باشد، احتمال آسیب پایدار کمتر است.
