پرخاشگری چیست؟

واژه ی پرخاشگری در روانشناسی به معنی رفتاری است که منجر به آسیب و درد شده و می توان آن را یک احساس و هیجان منفی دانست که به طور کلامی و رفتاری خود را نشان می دهد. براون پرخاشگری را اینگونه تعریف می کند: هر عمل و رفتاری که به طور مستقیم و در جهت هدفی و به منظور آزار و اذیت رساندن به افرادی که مایل نیستند مورد آزار و اذیت قرار بگیرند پرخاشگری نامیده می شود‌. خشم و پرخاشگری ممکن است به صورت بدنی (کتک زدن) ، لفظی (فریاد زدن یا رنجاندن کلامی) یا تجاوز به حقوق دیگران (چیزی را به زور گرفتن) باشد.

وقتی در شرایط پرخاشگری قرار می گیرید احساس آزردگی و بی قراری داشته و خود را تحت فشار احساس می کنید. کنترل رفتار در چنین موقعیت هایی دشوار می شود و امکان دارد ندانید چه رفتاری در آن موقعیت مناسب است.

نظریه های روان شناختی و زیستی درباره ی پرخاشگری

نظریه های مربوط به پرخاشگری با توجه به دو عامل ذاتی و غریزی و عوامل زیست شناختی بوجود آمده اند.

 

انواع پرخاشگری

پرخاشگری را بر مبنای نوع و میزان شدت آن به چهار دسته ی دیگر نیز تقسیم می کنند که شامل موارد زیر است:

پرخاشگری تصادفی: پرخاشگری ها همیشه با هدف خاصی صورت نمی گیرد و گاهی افراد به خاطر بی دقتی، تنبلی یا توجه نکردن به چیزهایی که در اطرافشان رخ می دهد رفتار پرخاشگرانه از خود بروز می دهند. این نوع پرخاشگری ها عمدی نبوده و فرد قصد آزار رساندن به کسی را نداشته و به آنها تصادفی می گویند. وقتی شما پای کسی را به طور اتفاقی لگد می کنید یا دستتان به طور غیر عمدی به صورت کسی می خورد پرخاشگری تصادفی از خود نشان داده اید.

پرخاشگری بیانی: در پرخاشگری بیانی نیز فرد هدف خاصی را از بروز رفتار پرخاشگرانه اش دنبال نمی کند و به دنبال آسیب زدن به دیگران نیست اما به دنبال کسب لذت از تحریک کردن و برآشفتن دیگران است و اینکه چه تاثیری می توانیم بر دیگران بگذاریم. مثلاً فرض کنید دو کودک دارید، یکی از آنها از بازی با لگوها و اسباب بازی هایش لذت می برد و دیگری از پرت کردن و شکستن اسباب بازی ها لذت می برد. هر دو کودک از بازی شان لذت می برند و نمی خواهند به یکدیگر آسیب بزنند اما یکی از آنها با تخریب اسباب بازی دیگری، پرخاشگرانه رفتار کرده است.

پرخاشگری خصومت آمیز: در این نوع پرخاشگری، فرد با هدف آسیب زدن به شخص دیگر دست به اعمال پرخاشگرانه چه به صورت جسمی و روانی و چه به صورت هیجانی و کلامی می زند. پرخاشگری خصومت آمیز که امروزه به آن قلدری هم می گویند یکی از مشکلات دنیای این روزهاست و با ظهور اینترنت و رسانه های اجتماعی این نوع پرخاشگری بیشتر شده و لازم است که به آن توجه شود.

پرخاشگری ابزاری: این نوع پرخاشگری، رفتاری پرخاشگرانه بوده که هنگام جنگیدن بر سر یک چیز خاص خود را نشان می دهد و یک نفر آسیب می بیند. دو کودک را تصور کنید که به خاطر یک اسباب بازی باهم درگیر می شوند و هر یک از آنها می خواهد صاحب آن اسباب بازی باشد. آنها قصد آزار دادن یکدیگر را ندارند و فقط اسباب بازی را برای خود می خواهند و نمی دانند که از راه های مسالمت آمیز دیگری نیز می توان آن را به دست آورد.

دلایل بروز رفتار پرخاشگرانه

از دلایل بروز رفتار پرخاشگرانه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

راه های غلبه بر پرخاشگری

۱) نسبت به علایم هشدار دهنده ی خشم و عصبانیت در خودتان ذهن آگاه باشید. علایمی مانند فشردن دندان هایتان به هم، گره کردن مشت ها، بالا رفتن ضربان قلب، تنفس سریع و عرق کردن‌.

۲) با استفاده از مدیتیشن و یوگا از تکنیک های تن آرامی، تنفس عمیق و آرام سازی تدریجی ماهیچه ها برای رسیدن به آرامش کمک بگیرید.

۳) سعی کنید بر روی حواس پنجگانه و چیزهایی که از طریق این حواس دریافت می کنید، مانند بوها، مزه ها، صداها و چیزهایی که می شنوید و می بینید تمرکز کنید.

۴) از منبع پرخاشگری تان دوری کرده و به پیاده روی بپردازید و با انجام فعالیت های دیگر حواس تان را نسبت به چیزی که باعث پرخاشگری شما شده پرت کنید.

۵) افکار منفی را با افکار مثبت جایگزین کرده و مثبت اندیش باشید.

۶) اگر برای کنترل پرخاشگری یا عصبانیت تان خود را ناتوان می بینید می توانید از کمک حرفه ای یک متخصص بالینی بهره مند شوید.

 

منابع

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

راهنمایی نیاز دارید ؟